Pracownicy coraz częściej traktują zwolnienie lekarskie jako dodatkowy urlop lub okazję do zarobienia dodatkowych pieniędzy, jednak nie zdają sobie sprawy jak brzemienne w skutkach może być dla nich wykonywanie pracy podczas zwolnienia lekarskiego. Może bowiem zakończyć się nawet wypowiedzeniem umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia czyli tzw. dyscyplinarką, albowiem świadczenie pracy na jakiejkolwiek podstawie prawnej lub nawet bez takiej podstawy w trakcie zwolnienia lekarskiego jest niedozwolone.

Zgodnie z art. 17 § 1 Ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym podstawowym celem zwolnienia lekarskiego jest umożliwienie pracownikowi rekonwalescencji i zdolności do ponownego podjęcia pracy. Przy czym praca jest w rozumieniu powyższego przepisu pojmowana w znaczeniu potocznym. Oznacza wykonywanie różnych czynności na podstawie różnych stosunków prawnych – stosunku pracy, stosunków o charakterze cywilnoprawnym, a także prowadzenie własnej działalności gospodarczej, samozatrudnienie. Za pracę zarobkową może być również uznane wykonywanie czynności na podstawie łączącego ubezpieczonego ze spółką kapitałową stosunku prawnego o charakterze korporacyjnym (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2012 r., sygn. akt – I UK 70/12).

Wykonywanie (każdej) pracy zarobkowej, niezależnie od jej wpływu na stan zdrowia ubezpieczonego, stanowi samodzielną przesłankę utraty prawa do zasiłku chorobowego (opiekuńczego) – wyrok Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt – I UK 606/12.

Z dniem 1 stycznia 2019 roku na pracowników został nałożony nowy obowiązek tj. obowiązek informowania o miejscu pobytu pracownika w czasie przebywania na zwolnieniu lekarskim. Pracownik ma zatem obowiązek podać wystawiającemu zwolnienie lekarskie adres, pod którym będzie przebywał w okresie czasowej niezdolności do pracy, jeżeli będzie on inny niż adres udostępniony na profilu informacyjnym wystawiającego zaświadczenie lekarskie, lub znajdujący się w dokumentacji medycznej pracownika. Zatem, jeżeli pracownik podczas przebywania na zwolnieniu lekarskim  będzie chciał  dochodzić do zdrowia w korzystniejszym klimacie jest obowiązany powiadomić o tym ZUS i swojego pracodawcę.

Pracownicy muszą liczyć się z tym, iż w trakcie przebywania na zwolnieniu lekarskim Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz pracodawca zatrudniający co najmniej 20 pracowników może dokonać kontroli, czy pracownik w trakcie przebywania na zwolnieniu lekarskim, nie wykonuje pracy zarobkowej.

W przypadku wykrycia, że pracownik podczas zwolnienia lekarskiego wykonuje pracę zarobkową może nastąpić utrata prawa do zasiłku chorobowego za cały okres jego trwania. Konsekwencje takiego działania mogą być bardzo bolesne dla pracownika, albowiem pracownik w takim przypadku, będzie musiał zwrócić równowartość pobranych do tej pory świadczeń chorobowych wraz z odsetkami. Pracownik, powinien także mieć świadomość, iż takie zachowanie może stanowić dla pracodawcy podstawę do wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia.

Pracownik może utracić zasiłek chorobowy z powodu wykonywania pracy w trakcie zwolnienia lekarskiego nie tylko w wyniku przeprowadzonej kontroli, ale także wtedy, gdy pracodawca uzyska z innego źródła informacje wskazujące na niewłaściwe wykorzystywanie zwolnienia lekarskiego prze pracownika np. gdy zostanie powiadomiony o wykonywaniu pracy zarobkowej na rzecz innego pracodawcy. Warto także podkreślić, iż praca na zwolnieniu lekarskim także na rzecz zatrudniającego pracownika pracodawcy jest niedozwolona.

Kobiety w ciąży mogą również skorzystać ze zwolnienia lekarskiego w trakcie ciąży. Muszą jednak pamiętać, że sam fakt bycia w ciąży nie jest jednak wystarczającą przesłanką do uzyskania zwolnienia lekarskiego. Ciężarne pracownice mogą skorzystać ze zwolnienia lekarskiego w sytuacji, np. gdy ciąża jest zagrożona, powoduje złe samopoczucie lub obowiązki zawodowe mogłyby stanowić zagrożenie dla zdrowia matki i dziecka. Pracownice w ciąży przebywająca na zwolnieniu lekarskim obowiązują takie same zasady dotyczące zwolnień lekarskich, jak innych pracowników.

Pracownicy powinni zatem pamiętać, że zwolnienie lekarskie ma służyć poprawie zdrowia i zdolności do pracy i nie może być wykorzystywane jako okazja do zarobienia dodatkowych pieniędzy, bądź też wykonywania obowiązków służbowych na rzecz aktualnego pracodawcy.

 

Autor:

Barbara Bil, adwokat – doradza przedsiębiorcom jak prowadzić bezpieczne biznesy, specjalizuje się w prawie reklamy i marketingu oraz prawie gospodarczym tj. w prawie umów i obsłudze prawnej spółek, a w szczególności przekształceniach i łączeniach spółek.

 

Niniejsza informacja stanowi wyłącznie odzwierciedlenie poglądów autorów i nie stanowi opinii ani porady prawnej. Kancelaria nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie powyższych informacji bez wcześniejszej konsultacji z Kancelarią.

najnowsze wpisy