Zgodnie z art. 199 Kodeksu spółek handlowych udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością mogą być umarzane jedynie po wpisie spółki do rejestru i tylko w przypadku, gdy umowa spółki tak stanowi.

Co oznacza, że umorzenie udziałów nie jest możliwe w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, a także gdy umowa spółki milczy na ten temat.

Umorzenie udziałów może być:

  1. dobrowolne – w drodze nabycia udziałów przez spółkę za zgodą wspólnika
  2. automatyczne  – w przypadku ziszczenia się określonego w umowie spółki zdarzenia,
  3. przymusowe – bez zgody wspólnika.

 

Kiedy możliwe jest przymusowe umorzenie udziałów?

 

Przymusowe umorzenie udziałów jest możliwe do przeprowadzenie, gdy umowa spółki zawiera w swej treści zapisy mówiące o tym, że takowe umorzenie jest możliwe oraz opisuje przesłanki i tryb  umorzenia. Co oznacza, że ten rodzaj umorzenia może mieć miejsce tylko i wyłącznie wówczas, gdy zawarto w umowie spółki możliwości umarzania przymusowego udziałów ale także opis przesłanek, których zaistnienie dopuszcza wszczęcie procedury umorzeniowej.

Kodeks spółek handlowych nie precyzuje jak mają wyglądać tego rodzaju zapisy w umówię spółki, dlatego też w orzecznictwie istniej spór czy katalog określonych w umowie spółki przesłanek umorzenia jest otwarty, czy też wyłączone są z niego przesłanki o charakterze sankcyjnym.

Sąd Najwyższy (SN) w wyroku z dnia 12 maja 2005 r. (sygn. akt V CK 562/04) wskazał, że przymusowe umorzenie udziałów nie może być wykorzystywane do usunięcia wspólnika ze spółki z przyczyn przewidzianych w art. 266 § 1K.s.h. (tj. „ważnych przyczyn dotyczących danego wspólnika”). Zdaniem SN przesłanki przymusowego umorzenia udziałów powinny być w umowie spółki określone w sposób eliminujący uznaniowość zgromadzenia przy ich ustalaniu.

Pogląd przeciwny opiera się na założeniu, że art. 199 § 1 K.s.h. stanowi o przesłankach umorzenia, nie ograniczając ich charakteru w żaden sposób (wyrok SA w Poznaniu z dnia 5 czerwca 2008 r., sygn. akt I ACa 351/08, oraz SA w Katowicach z dnia 3 listopada 2011 r., sygn. akt V ACa 528/11).

Przykładami mogącymi skutkować przymusowym umorzeniem udziałów są m.in. prowadzenie działalności konkurencyjnej przez danego wspólnika (wyr. SA w Łodzi w 28.2.2013 r., I ACA 990/12), czy wyrządzenie spółce szkody wskutek wykorzystania przez wspólnika informacji o spółce.

Ponadto umowa spółki musi zawierać postanowienia dotyczące trybu umorzenia przymusowego.

Tryb ten może polegać np. na podjęciu właściwej uchwały przez zgromadzenie wspólników. Uchwała taka powinna w szczególności określać podstawę prawną umorzenia oraz wysokość wynagrodzenia przysługującego wspólnikowi za umorzone udziały.

Co ważne wynagrodzenie za umarzane udziały w trybie umorzenia przymusowego, nie może być jednak niższe od wartości przypadających na udział aktywów netto, wykazanych w sprawozdaniu finansowym za ostatni rok obrotowy, pomniejszonych o kwotę przeznaczoną do podziału między wspólników.

 

Autor:

Barbara Bil, adwokat – doradza przedsiębiorcom jak prowadzić bezpieczne biznesy, specjalizuje się w prawie gospodarczym tj. w prawie umów i obsłudze prawnej spółek, a w szczególności przekształceniach i łączeniach spółek,  oraz prawie pracy.

 

Potrzebujesz pomocy prawnej ?

Skontaktuj się ze mną!

tel. 730 222 081, e-mail: kancelaria@kancelariabil.pl

 

Niniejsza informacja stanowi wyłącznie odzwierciedlenie poglądów autorów i nie stanowi opinii ani porady prawnej. Kancelaria nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie powyższych informacji bez wcześniejszej konsultacji z Kancelarią.

 

 

najnowsze wpisy